Door Gerdien Knikker

Hoe motiveer je jongeren om op 3 november hun stem te laten horen? Daar komen voormalig First Lady Michelle Obama en tv-ster Oprah Winfrey om de hoek kijken. Beiden zijn een eigen initiatief begonnen om kiezers over te halen zich te laten registreren en gebruik te maken van hun stemrecht. Hoe ze dat doen, daarover later meer. Eerst een aantal opvallende cijfers.

Het unieke van de presidentsverkiezingen van 2016 – de strijd ging toen tussen Donald Trump en Hillary Clinton – is dat er meer kiezers dan ooit naar de stembus kwamen: bijna 139 miljoen Amerikanen brachten hun stem uit. En als je goed kijkt zie je nog iets opmerkelijks. Afro-Amerikaanse kiezers, met name jongeren en vrouwen, waren juist niet komen opdagen.

In 2012, toen Barack Obama het opnam tegen Mitt Romney, bracht nog 66,6% van de zwarte kiezers een stem uit. Vier jaar later was dat nog maar 59,6%. Overigens was de groep zwarte kiezers in 2012 voor het eerst in de Amerikaanse geschiedenis groter dan de groep witte kiezers. Het zogenaamde Obama-effect.

Opvallend is verder dat de afname van de groep zwarte kiezers in 2016 vooral op twee plekken goed zichtbaar was. De groep Millennials, jongeren tussen de 20-35 jaar, liet het afweten (waarbij slechts 50,6% kwam opdagen ten opzichte van 55% in 2012). En Afro-Amerikaanse vrouwen kwamen ook minder vaak naar de stembus (slechts 64,1% tegenover 70,2% in 2012). 

Het Trump-effect

Tijdens de midterm elections van 2018 bracht opnieuw een recordaantal Amerikanen hun stem uit. Bij deze tussentijdse Congresverkiezingen is de opkomst normaal gesproken dramatisch laag. Interessant is dat jongeren en Afro-Amerikaanse kiezers nu wel naar de stembus kwamen. Sterker nog, in 2018 was de groep Millennials bijna verdubbeld ten opzichte van 2014. En juist de kiezers met een Afro-Amerikaanse of Latino-achtergrond maakten hun opwachting.

Deze ontwikkeling kunnen we toeschrijven aan het Trump-effect; de enorme politieke verdeeldheid in het land en Trumps anti-immigratieretoriek in 2018 brachten vooral veel jongeren en vrouwen op de been om nu juist wel te gaan stemmen.

Politiek analisten houden rekening met een recordopkomst bij de komende presidentsverkiezingen. Michelle Obama en Oprah Winfrey zetten nu dan ook hun troefkaart in: met hun campagnes When We All Vote en OWN Your Vote proberen ze vooral jongeren, vrouwen, Afro-Amerikaanse en Latijns-Amerikaanse kiezers naar de stembus te krijgen.

Stembuddy’s en voter squads

Michelle Obama’s When We All Vote is sinds 2018 actief en heeft twee doelen: zorgen dat kiezers zich tijdig registreren zodat ze bij verkiezingen mogen stemmen en zorgen dat ze ook daadwerkelijk gaan stemmen. Dat klinkt wellicht eenvoudig, maar in de Verenigde Staten is de weg naar een stembus niet zo simpel als in Nederland. Verschillende staten hanteren verschillende regels over wie zich waar kan registreren en het kost veel tijd om de papieren allemaal in orde te maken.

Oprah en Michelle maken slim gebruik van hun bekendheid, de kracht van sociale media en de verschillende doelgroepen die ze daarmee kunnen bereiken. When We All Vote richt zich vooral op de community: stembuddy’s moeten ervoor zorgen dat kiezers gaan stemmen.

De gedachte hierachter is simpel: als mensen uit iemands directe omgeving stemmen en in gesprek gaan met familie en vrienden over het belang van stemmen, is de kans groter dat ook zij daadwerkelijk naar de stembus gaan. En zo hebben de zogenaamde voters squads dus een belangrijke rol. Met een hogere kiezersopkomst zal het resultaat van een verkiezing representatiever zijn.  

Boektour, documentaire en podcast

Ik vind het bijzonder dat een voormalig First Lady zoals Michelle Obama zo’n grote publieke rol voor zichzelf pakt. En dat ze haar ‘beroemde vrienden’ inzet om een grote doelgroep te bereiken. De populariteit van Michelle Obama is ongekend hoog in de VS en eind 2019 werd ze de meeste bewonderde vrouw van de wereld genoemd.

Ik moet eerlijk bekennen dat ik als Amerikanist niet alleen onder de indruk ben van haar als persoon, maar dat ik ook tot hare schare van fans behoor. In mei 2019 was ze even in Nederland en heb ik samen met mijn moeder en zus de hele avond op het puntje van mijn stoel gezeten bij haar boektour in de Ziggo Dome in Amsterdam. Ik bewonder haar manier van vertellen, hoe ze het ene moment heel serieus over raciale ongelijkheid praat en het volgende moment een grappige anekdote oplepelt.

Ze weet niet alleen mij, maar ontzettend veel vrouwen en jongeren te inspireren in de VS. Met haar boek Becoming, de Netflix-documentaire hierover en nu haar eigen Michelle Obama Podcast heeft ze een miljoenenpubliek onder handbereik. En daar maakt ze met Get Out the Vote slim gebruik van.

Licht depressief

In haar podcast vertelde ze afgelopen week nog openlijk over hoe het nu met haar gaat in tijden van corona en de anti-racismeprotesten in het land. Daarbij stelt ze zich, net als in haar boek en documentaire, kwetsbaar op. De voormalige First Lady vertelt dat ze licht depressief is, slecht slaapt en zich zorgen maakt over de verdeeldheid in het land die de Trump-regering niet lijkt te adresseren. 

Maar ze is ook positief:

We are all going through a significant period of evolution, and it means that there’s an opportunity in that. It feels burdensome right now, because so much has been taken from us. But there’s such an incredible opportunity to decide how you want to show up in the new world. Because it will be a new world. And my greatest hope is that we don’t reach for normal, that we reach for better. 

De invloed van Oprah 

OWN Your Vote is in 2020 opgericht door Oprah Winfrey en zoals je in het filmpje hieronder kunt zien richt zij zich direct tot de Afro-Amerikaanse vrouw. Ze maakt handig gebruik van haar eigen kabelnetwerk en ze werkt samen met organisaties door het hele land om vrouwen te voorzien van kennis en middelen om zich te laten registreren als kiezer zodat ze straks kunnen gaan stemmen.

Oprah’s macht reikt ver. Vergeet niet dat veel van haar kijkers in de zogenaamde battleground states wonen: Florida, Georgia, Michigan, North Carolina, Wisconsin, Pennsylvania, Nevada, South Carolina, Virginia, Texas en Ohio. En dat Oprah een hele brede doelgroep aanspreekt van jonge Amerikaanse vrouwen tot de 65+ groep. Haar invloed is groot in de Afro-Amerikaanse gemeenschap en met de middelen die zij tot haar beschikking heeft kan ze een hele grote groep kiezers mobiliseren. 

Racisme en discriminatie

Zo heeft haar netwerk eind 2019 onderzoek laten doen naar welke onderwerpen belangrijk zijn voor Afro-Amerikaanse vrouwen; onderwerpen die uiteindelijk bepalen of ze gaan stemmen. Dat zijn – niet geheel verrassend – betaalbare gezondheidszorg, racisme en discriminatie.

Fast forward naar nu met de sociale onrust en protesten tegen racisme na de dood van onder meer George Floyd en Breonna Taylor en de enorme zorgen over het coronavirus, en je snapt dat deze groep meer dan ooit gemotiveerd is om te stemmen dit jaar. 

Als de twee boegbeelden Oprah Winfrey en Michelle Obama in staat zijn om jongeren, en dan vooral vrouwelijke kiezers met een Afro-Amerikaanse of Latina-achtergrond, daadwerkelijk naar de stembus te krijgen op 3 november, dan zal de uitslag van de presidentsverkiezingen representatiever zijn voor het hedendaagse Amerika dan ooit tevoren. Een prachtig vooruitzicht.

Gerdien Knikker is Amerikanist en schrijft op haar blog American Storytelling over de Amerikaanse politiek en vrouwelijk leiderschap in het bijzonder. Daarnaast heeft ze haar eigen adviesbureau dat zich richt op internationalisering en is ze actief als lokale politica. Gerdien woont met haar partner en twee kinderen in Haarlemmermeer.
Gastschrijver

Gastschrijver

Af en toe nodigt de redactie van Het Andere Amerika een interessante gastredacteur uit, die zijn of haar licht laat schijnen over de huidige stand van zaken in de VS. Heb jij ook een bijzonder verhaal te vertellen dat je graag op ons platform zou publiceren? Neem contact met ons op!

One thought on “Hoe Michelle en Oprah jongeren naar de stembus lokken

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Close
%d bloggers liken dit: