Op een avond kreeg ik een telefoontje van het Rode Kruis. Of ik beschikbaar zou zijn de komende dagen om te helpen bij eventuele opvang van mensen. Men verwachtte civil unrest. Het duurde even tot ik me bedacht dat de uitspraak over de agent in de George Floyd-zaak wel eens snel zou kunnen komen. En die uitspraak kon grote impact hebben.

Het was de zaak die bijna een jaar geleden heel Amerika op zijn kop zette. Een zwarte man kwam door schijnbaar onnodig politiegeweld om het leven. De beelden van het filmpje van die grote man liggend op de grond met de knie van een agent op zijn keel schokten de hele wereld. I can’t breathe, herhaalde hij, totdat hij niets meer zei.

Black Lives Matter

Overal trokken woedende mensen de straat op om te protesteren. Bij het Witte Huis werden vreedzame demonstranten door ordetroepen zonder waarschuwing weggedreven met pepperspray en geweld. Daarna liep president Trump zegevierend met een bijbel in zijn hand langs de verbijsterde mensen en ging voor de kerk op het plein staan.

In de weken erna liep ik met mijn tienerdochter mee in een andere demonstratie in onze woonplaats en later in downtown DC. Op het plein voor het Witte Huis werden in geel de letters Black Lives Matter Plaza geschilderd. Ondanks covid verzamelden zich daar dagelijks mensen om hun ongeloof en onmacht te delen met anderen die daar soms dag en nacht bivakkeerden. Er was muziek, er waren snacks en waterflesjes die belangeloos door mensen werden verstrekt. Ik vond het heel indrukwekkend. Hier stond iets wezenlijks op het spel.

Een zwarte man die omkwam door politiegeweld: het was niet de eerste keer dat dit gebeurde. En helaas ook niet de laatste keer. Maar de impact was ditmaal ongekend en ging tot ver buiten de grenzen van Amerika. De beelden van de demonstratie op de stampvolle Dam in coronatijd die bijna leidden tot het aftreden van burgemeester Halsema staan nog op mijn netvlies gebrand. Maar ook in andere landen uitten mensen hun frustratie over racisme en discriminatie.

Nu bijna een jaar later, na een rechtszaak van drie weken, zou de jury met een oordeel komen. Mocht dat oordeel vrijspraak zijn, dan kon dat tot opnieuw veel protest leiden. Daarom stond het Rode Kruis stand-by.

Derek Chauvin: schuldig

Al na tien uur vergaderen was de jury klaar. Ik riep mijn kinderen bij de televisie. We hielden onze adem in toen de rechter het oordeel voorlas. Guilty on all three charges. Derek Chauvin, de aangeklaagde agent was schuldig aan de moord op George Floyd. Mijn kinderen begonnen te gillen en ik slaakte een zucht van verlichting.

https://twitter.com/tomvanteinde/status/1384617773024829443

Over de betekenis van de veroordeling, lopen – hoe kan het ook anders in Amerika – de meningen uiteen. Werkt het rechtssysteem gewoon en zijn er overal rotte appels (het conservatieve kamp) of geeft deze zaak aan dat er iets structureel mis is binnen de politieorganisatie (het progressieve kamp).

Wat mij betreft dat laatste. Ik denk dat het belang van deze juryuitspraak niet licht onderschat kan worden. In een land waar het institutionele racisme nog zo in het systeem en in de hoofden is verankerd, is deze uitspraak een historische mijlpaal.

In de jaren dat ik hier woon heb ik inmiddels zoveel verhalen gehoord van zwarte Amerikanen over hoe geniepig het Amerikaanse systeem werkt. Een zwarte docente vertelde me hoe de auto met haar zoon achter het stuur zonder aanleiding achtervolgd werd door een politieauto. Zij besloot hem met haar eigen auto te volgen. Hij werd uit de auto gehaald en moest met de handen op de motorkap gaan staan. Gelukkig kon ze voorkomen dat hij werd meegenomen naar het bureau door uit haar auto te stappen en de agenten aan te spreken. Maar wat als ze er niet was geweest?

Ik sprak medestudentes die me snikkend toevertrouwden hoe zij altijd het idee hebben beter hun best te moeten doen en harder te moeten werken. Hoe ze proberen zich te gedragen als ‘witte’ mensen. Maar hoe ze zich nooit helemaal geaccepteerd voelen. En dat zij vrezen voor de toekomst van hun kinderen in dit land waarin een politieaanhouding maar zo kan leiden tot de dood.

Erkenning

Niet eerder werd een agent veroordeeld voor deze vorm van geweld tegen een – zwarte – burger. Er was een filmpje van een tiener voor nodig die alles in beeld bracht en getuigenissen van politie-collega’s.

Verandering begint met de erkenning van het onrecht, twitterde Brené Brown, onderzoekshoogleraar maatschappelijk werk en bekend schrijfster:

Repair begins with accountability. We still have so far to go. I am grateful for this verdict and devasteted that George Floyd is not here today. We keep fighting.

Daarom is dit zo’n belangrijke mijlpaal. Nu is er een verhaal dat mijn zwarte Amerikaanse medestudente tegen haar zoontjes kan vertellen. Er is zoiets als rechtvaardigheid. Het rechtssysteem werkt. Maar het is niet genoeg, zoals ik eerder al schreef.

Een vriend zei laatst tegen me dat Amerika een groot democratisch experiment is. Een jong land dat elke keer weer leert van haar fouten. De slavernij is dan wel afgeschaft, maar de ongelijkwaardigheid zit nog steeds in de hoofden en harten van mensen. Veel voetstappen maken echter een weg. Met de veroordeling van deze ex-politieman werden er weer een paar gezet.

Mirjam Sterk

Mirjam Sterk

Wonen in Amerika op een historisch moment is smullen voor een politiek dier als Mirjam Sterk. Als moeder van schoolgaande kinderen staat ze met beide benen in de samenleving maar blijft toch ook een beschouwende buitenstaander. Ze blogt, schrijft en vlogt om haar ervaring als expat te duiden.
Previous post Amerika is klaar voor de Roaring Twenties
Next post Honderd dollar voor een prikkie

One thought on “Guilty as charged. En nu?

  1. Dank je voor weer een interessante column
    Alleen, of Amerika een land is dat leert van zijn fouten waag ik te betwijfelen. Dit geldt overigens ook voor ons land

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

%d bloggers liken dit: