Ik loop haar tegen het lijf op de universiteit. We stellen ons aan elkaar voor. Ze vertelt dat ze werkt voor de Republikeinse Partij. Wacht. Deze leuke, slimme en empathische jonge vrouw, werkt voor de partij van Trump?

Het zegt weinig over haar, maar des te meer over mij. In mijn hoofd heeft zich blijkbaar een plaatje gevormd van mensen die voor en tegen Trump zijn. En zij past er niet in. Trump-aanhangers zijn mannen met een cowboyhoed op, een revolver aan de riem en een federatie-vlag in het veld voor hun huis en niet voor enige reden vatbaar. Oké, ik overdrijf, maar toch.

Maar het triggert me wel. Wie zijn deze Trump-stemmers? In de blauwe bubbel waar ik leef, waar slechts vier procent voor Trump als president stemde in 2016 , kom ik ze niet bepaald dagelijks tegen. Ik wil begrijpen wat hun drijfveren zijn. Waar komen ze vandaan? Hebben we iets gemeen? Was ik misschien ook Republikein geweest als ik hier was geboren? Hoe verklaren zij de polarisatie die dit land in de greep heeft?

Ik probeer van alles om in contact te komen met deze anders-dan-ik-denkenden. Vanavond ga ik met een vriendin naar een bijeenkomst van Better Angels. Een groeiende beweging die door heel Amerika heen Republikeinen en Democraten met elkaar in gesprek brengt, om meer begrip voor elkaars standpunten te krijgen. Aan de rode (Republikein) of blauwe (Democraat) naamsticker zijn ze te herkennen.

Wapengeweld

Vanavond gaat het over wetten in de staat Virginia, waar dit debat plaatsvindt, om wapengeweld tegen te gaan. Een onderwerp dat altijd veel emoties oproept. Het kerkzaaltje is voor driekwart gevuld. Ik zie weinig jonge mensen. Als ik naar mijn plaats loop stop ik in mijn hoofd automatisch mensen in een rood of blauw hokje. Maar een blik op de sticker laat zien dat ik er vaak naast zit. Mijn sticker is blanco.

De voorstander in het debat is een breedgeschouderde man die voor de NRA, de ‘vakbond’ voor wapenbezitters in Amerika, werkt. Hij heeft duidelijk vaker dit soort debatten gevoerd en werpt met veel schwung en bravoure zijn feiten en gedachten het publiek in.

De tegenstander is een van oorsprong Engelse heer, die op bescheiden toon en met een stiff upperlip de andere kant van de zaak belicht. Beiden hebben hun persoonlijke geschiedenis met wapens. De NRA-man verloor een vriend aan zelfmoord met een wapen. De zoon van de Brit raakte ernstig gewond bij de schietpartij op Virginia Tech in april 2007.

Een grijs gebied

Ik ben al lang opgeschoven in het debat over wapenbezit sinds ik hier woon. In dit uitgestrekte land waar de politie niet in een kwartier bij je huis kan zijn, is het een veilig idee dat je je gezin kunt beschermen tegen wilde dieren of mensen die het op jou of jouw bezittingen hebben voorzien.

Maar hoe je dat bezit dan reguleert is een groot grijs gebied. Hoe weet je of iemand misschien psychisch in de war is als hij een wapen koopt? Mag je met een wapen over je schouder zomaar over een farmers market lopen? En waarom zou de overheid dat eigenlijk mogen bepalen?

Over deze vragen gaat het ‘debat’, want debat mag het eigenlijk niet heten. De heren houden een betoog en vervolgens wordt een vraag voorgelezen van het kaartje dat we hebben mogen inleveren. Die vraag moeten ze dan binnen twee minuten beantwoorden. Ik vraag me af of ze bang zijn dat het debat anders zou ontsporen.

‘Wil je al die 100 miljoen Amerikanen die 400 miljoen wapens bezitten en zich trouw aan de wet houden dat recht ontnemen?’

De NRA-man is – uiteraard – voor zo’n minimaal mogelijke bemoeienis van de overheid met de wapenbezitter. Het is het recht van elke Amerikaan, vastgelegd in het tweede amendement om een wapen te mogen bezitten om zijn familie en bezittingingen te verdedigen.

‘Wil je al die 100 miljoen Amerikanen die 400 miljoen wapens bezitten en zich trouw aan de wet houden dat recht ontnemen? De meeste ongelukken gebeuren immers door criminelen die illegale wapens hebben. We willen geen patchwork-deken aan regels waarbij je postcode bepaalt wat je wel of niet mag.’

Dodelijke slachtoffers

De correlatie tussen wapenbezit en het aantal dodelijke slachtoffers wuift hij weg: ‘Je kunt dat niet zo zeggen, er spelen altijd zoveel zaken. Bovendien gaan er meer mensen dood door andere wapens dan door geweren.’

De Engelsman schiet gaten in de redenatie. Het tweede amendement is nooit bedoeld waarvoor de NRA het gebruikt. Het is ooit ingesteld om mensen te kunnen bewapenen om te vechten tegen de Engelsen toen er nog geen leger was.

De Brit vindt juist dat de overheid regels moet stellen. Het is te makkelijk om aan een wapen te komen zonder dat iemands achtergrond gecheckt moet worden bijvoorbeeld. En waarom zou je met een machinegeweer demonstratief over je schouder over de markt moeten lopen?

Ik hoor geen nieuwe dingen en ik vraag me af hoe dit nu echt bijdraagt aan een betere verstandhouding over en weer.

A new normal

Het wordt eigenlijk pas echt interessant na het debat, als een jonge vrouw achter ons mij op de schouder tikt. ‘Ik waardeer het echt enorm dat jullie hier zijn!’ Uit haar sticker blijkt dat ze Democraat is. Ze is al langer bezoeker van de avonden die deze club organiseert. We vragen haar hoe ze de polarisatie in dit land verklaart.

‘Het is Trump. Hij is zo extreem in zijn taalgebruik. Zijn gedrag creëert a new normal. Hij valt de pers voortdurend aan waardoor mensen gaan twijfelen aan feiten. Iedereen trekt zich daardoor steeds meer terug in zijn groep gelijkgestemden. Dat versterkt hun eigen mening en maakt het verschil steeds groter. Ik hoop dat hier bij deze bijeenkomsten de kloof kleiner wordt door begrip te kweken voor elkaars meningen en erover in gesprek te gaan.’

Ik onderdruk de neiging om in debat te gaan, omdat ik me realiseer dat zij waarschijnlijk hetzelfde van mij zou kunnen denken: waarom zou ik als buitenlander een mening moeten hebben over wat er in haar land gebeurt?

Ineens schuift een elegante oudere dame aan. Haar gezicht mooi in de make-up, korte blonde coupe en smaakvol gekleed. Ik scan meteen haar naamsticker: rood. Benieuwd waarom zij hier is.

Maar voordat ik die vraag kan stellen vuurt ze de vraag op ons af wat we van de Brexit vinden. Een beetje overrompeld mompel ik iets over dat ze er nog wel spijt van zullen krijgen. Als een schooljuf doceert ze: ‘Heb je de speech van Boris Johnson gezien? Nee? Nou dat moet je doen, dan snap je het wel.’

Ik ben een beetje perplex. Een Amerikaan die mij gaat vertellen wat ik van iets moet vinden van wat er in Europa gebeurt? Ik onderdruk de neiging om in debat te gaan, omdat ik me realiseer dat zij waarschijnlijk hetzelfde van mij zou kunnen denken:  waarom zou ik als buitenlander een mening moeten hebben over wat er in haar land gebeurt?

Alles is politiek…

De dame vertelt dat ze van Scandinavische afkomst is, Zweedse opa en Deense oma. In haar blonde haar, scherpe gelaatstrekken en lange gestalte herken ik iets terug van haar Europese voorouders. Het schept een band. Ze vertelt dat ze grote moeite heeft met een overheid die in haar ogen een steeds grotere greep op de samenleving probeert te krijgen. ‘We verliezen onze vrijheid. Dat is waar Amerika op is gebouwd!’

We vinden elkaar in onze verbazing over de vele toestemmingsformulieren die je moet invullen als je kind 100 meter van school een project doet of naar een kinderfeestje gaat. Over de kramp waarmee ouders hier met hun kinderen omgaan. Zomaar op straat spelen is er vaak niet bij. Je loopt het risico als kind en ouder opgepakt te worden. Onbegrijpelijk. ‘Ik heb mijn kinderen, denk ik, goed opgevoed, want ze wonen inmiddels door heel Amerika!’

Dan vragen we haar wat haar verklaring is voor de polarisatie in dit land. Ze wordt fel. ‘Het is de schuld van de media. Die geven een valse weergave van de werkelijkheid, van wat Trump doet.’ Ze noemt allerlei voorbeelden die haar gelijk moeten bewijzen. Klimaat, de impeachment-procedure. Ik zwijg.

Post-truth tijdperk

Het bijzondere van deze twee vrouwen is dat ze feitelijk, hoewel diametraal in hun opvatting over Trump en waar het met dit land heen moet, hun afkeer van de media delen. De media die in hun ogen de polarisatie voedt.

Laatst zag ik de documentaire America’s Great Divide, een aanrader. Deze tweedelige serie probeert een verklaring te vinden voor het ontstaan van deze enorme kloof die dwars door de samenleving loopt.

In de documentaire wordt ook gesproken over het post-truth tijdperk: een tijd waarin het inspelen op de emoties en persoonlijke overtuigingen van de publieke opinie grotere impact heeft dan het inbrengen van objectieve feiten. Het gaat er dus niet om wat, maar vooral hoe je het zegt. Feiten zijn niet meer zo relevant.

De opkomst van internet speelt hierbij een grote rol. Daar floreren in hoge snelheid niet gecheckte stellingen die zo verworden tot alternatieve feiten: alternative facts. Je hoeft alleen maar even op Twitter te kijken hoe dat werkt…

Maar politiek is ook niet alles…

De beweging van Better Angels groeit. De organisatie is inmiddels actief in 50 staten. Blijkbaar is er behoefte aan een plaats waar men op een respectvolle en overwogen manier op basis van feiten met elkaar kan spreken en elkaar probeert te begrijpen. Dat geeft hoop in deze verdeelde wereld.

Het is ook wat deze twee vrouwen hier brengt: een verlangen om weg te komen uit de gespletenheid in dit land. We wisselen adressen uit. Wie weet ga ik nog wel een keer een kop koffie drinken met een van hen.

Wederom leer ik dat alles politiek is, maar politiek ook niet alles is. Iemand is meer dan haar politieke voorkeur. Soms zijn mensen ook gewoon aardig en slim. Zoals die jonge vrouw op de universiteit. Tijd voor mij om wat hokjes te sluiten.

Mirjam Sterk

Mirjam Sterk

Wonen in Amerika op een historisch moment is smullen voor een politiek dier als Mirjam Sterk. Als moeder van schoolgaande kinderen staat ze met beide benen in de samenleving maar blijft toch ook een beschouwende buitenstaander. Ze blogt, schrijft en vlogt om haar ervaring als expat te duiden.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Close
%d bloggers liken dit: